Het Lijsttrekkersdebat(tle)

De opzet van het grote lijsttrekkersdebat was duidelijk anders van opzet dan vier jaar geleden. Het Politiek Café moet ook met haar tijd meegaan, dus mensen keurig in rijen op stoelen zetten is niet meer van nu. Gekozen was voor een levendige opstelling rond een verhoogd podium. Staan met het kopje of glaasje in de hand, zitten aan een tafeltje of “hangen” aan statafels gaf het professioneel opgezette format een informeel tintje. De kraampjes van de verkiezingsmarkt zagen er met ballonnen, slingers en alle mogelijk denkbare gadgets, erg gezellig uit, evenals de in partijkleuren gehulde bemensing ervan. Rond 19.00 uur vond  de officiële loting plaats die moest bepalen welke lijsttrekkers met elkaar in de slag zouden gaan en welke deskundige daarbij ging horen. Vanaf 19.30 uur druppelde het publiek in hoog tempo de Grand Hall binnen. Onder het genot van een kopje koffie of thee en een heerlijk stukje patisserie, beschikbaar gesteld door de trouwste banketbakker van het Politiek Café, slenterde zij langs de verkiezingskramen om alvast wat partijprogramma’s en andere hebbedingetjes te bemachtigen.
Klokslag 20.00 uur spoorde debatleider René Hansen eenieder aan een plaatsje te zoeken, daar we nu toch echt gingen beginnen. Nadat de  spelregels van de avond waren uitgelegd kon de eerste lijsttrekker het podium beklimmen. Erna Kotkamp van Groen Links was de gelukkige om het spits af te mogen bijten en in drie minuten de aandachtspunten van haar partij te promoten. Een ongenadig tikkende klok, geprojecteerd op een enorm scherm, hield exact de spreektijd bij en om de gong voor te blijven moest Kotkamp flink de verbale pas erin zetten. De daaropvolgende zes minuten werd zij bevraagd door het, voor haar door loting bijeengebrachte panel, lijsttrekkers Erik van der Voort van D66 en Erica van Alphen van PvdA en als deskundige Arie Spek van Aspekt-Era Makelaardij. Kotkamp, die inmiddels lekker op dreef was, ging het debat met haar opponenten ten volle aan. Een enorme gongslag beëindigde echter onverbiddelijk het relaas en zij moest plaatsmaken voor de tweede lijsttrekker.
Voorman van de Verenigde Senioren Partij, Herman Troost, had geen drie minuten nodig voor zijn praatje. Hij zette in op twee speerpunten van de partij: “de coalitie als werkvereniging” en “zorg en welzijn” en benadrukte het thema: “Regie aan de raad”. In zijn debat met panelleden Jacqueline Verbeek van Ieders Belang, Erna Kotkamp en duurzaamheidsdeskundige, Henk van der Honing, ging hij kernachtig, gedecideerd en standvastig in op de materie.
De derde lijsttrekker van dit “eerste rondje lijsttrekkers” was Martijn Stekelenburg van de Socialistische Partij. Hij stak meteen van wal en complimenteerde het publiek met haar aanwezigheid. Zoals gewoonlijk verwoordde hij zijn standpunten helder, direct en zonder opsmuk en eindigde het betoog met de kreet: “De SP is er klaar voor!” Het voor hem “bijeen-gelootte” panel, Eric van der Voort, Herman Troost en deskundige Henk van der Honing, legde hem het vuur na aan de schenen, maar Stekelenburg gaf geen krimp en pareerde strijdbaar iedere kritiek. Het resulteerde in een levendig debat en gaf reuring onder het publiek.

Een korte pauze stelde de aanwezigen in de gelegenheid even de kelen te smeren, waarna overgegaan werd tot discussieronde twee. Partij van de Arbeid lijsttrekker Erica van Alfen  beklom het podium en gebruikte haar drie minuten slagvaardig om  haar partij aan de man te brengen. Zij introduceerde deze avond de kersverse term “canvassen” in de politiek, wat niets anders bleek te zijn dan “langs de deuren gaan” en niet “het opzetten van een tent” hetgeen een enkeling in eerste instantie als zodanig interpreteerde en daaruit opmaakte dat de PvdA een alternatief had gezocht voor haar oude verkiezingscaravan. Van Alfen zette in korte zinnen de partijstandpunten neer en sloot af met de slogan: “PvdA maakt ruim baan voor banen”. Panelleden Martin Monrooij van de ChristenUnie, Jaqueline Verbeek en deskundige Arie Spek haakten daar op in, waarbij Monrooij zich afvroeg waar Van Alfen dat van ging betalen, Verbeek schrok van “zoveel banen” en Spek vroeg of hij zijn klanten naar de PvdA door kon sturen voor een hypotheek.
“Saved by the gong” maakte Van Alfen plaats voor Martin Monrooij die als panel CDA-lijsttrekker Roelof de Wild, Herman Troost en deskundige en vertegenwoordiger van de ondernemers, Kees Oomen toegewezen had gekregen. Monrooij gebruikte zijn drie minuten om het publiek, in termen als veiligheid, groen en zorgzaamheid, vijf steden te schetsen waar hij zou willen wonen. Met de woorden “Sterk, standvastig en sociaal” als vingerwijzing naar zijn partij, sloot hij net binnen de tijd af. Zijn panel bevroeg hem op kritische wijze. Monrooij ging de discussie sterk en humorvol aan en merkte ontspannen op dat zijn partij naar de oppositie lonkt.
Met als speerpunten Economie en Bereikbaarheid vulde VVD-voorman Johan Gadella zijn drie minuten op het podium. In het verlengde van deze “persoonlijke” spreektijd barstte het debat met de panelleden Erica van Alfen, Martijn Stekelenburg en Henk van der Honing los. Duurzame mobiliteit en parkeertarieven werden onder de loep genomen, waarna de discussie een afslag richting zorgtransities nam. De gemoederen raakten een enkele maal wat verhit, zodat de gong voor de pauze op een niet onwelkom moment kwam.

Na de pauze was het echter op volle stoom door-debattelen met het optreden van D66 lijsttrekker Erik van der Voort. Hij richtte zijn pijlen op de zorgzame samenleving, de wijkplatforms en sociale veiligheid. Met panelleden Martijn Stekelenburg, Roelof de Wild en deskundige Kees Oomen ging hij op bevlogen wijze het debat aan over de bestemmingsplannen voor bedrijventerreinen, de detailhandel en coffeeshops. Op het hoogtepunt van de discussie klonk echter onverbiddelijk de “uw-zes-minuten-zijn-voorbij-gong” en moest Van der Voort plaats maken voor de lijsttrekker van Ieders Belang.
Ook Jacqueline Verbeek legde in haar drie-minuten-praatje de nadruk op de zorg, met name op het onderdeel samenwerking. Zij introduceerde de nieuwe partij “ieders Belang”, een team van enthousiaste en actieve mensen, die opereren onder het motto “Uw zorg is onze zorg”. Haar panel, bestaande uit Johan Gadella, Martin Monrooij en deskundige Kees Oomen, legde haar het vuur aan de schenen over dit onderwerp, maar ook over evenementen, tradities en koopzondagen. Strijdbaar als altijd pareerde Verbeek de aanvallen en verliet tenslotte met opgeheven hoofd het podium.
Als laatste lijsttrekker van deze uiterst levendige avond betrad Roelof de Wild van het CDA het podium. Hij begon zijn drie-minuten promo met “Beste Nieuwegeiners” om, via verscheidene schone frasen, zijn toespraak te eindigen met de oproep om op 19 maart allemaal te komen stemmen. Panelleden Johan Gadella en Erna Kotkamp waren er naar aanleiding van dit betoog niet helemaal uit of het CDA de VVD rechts had ingehaald of dat de partij zich gepositioneerd had tussen PvdA en VVD. Deskundige Arie Spek gaf aan onderweg al ergens de draad kwijt te zijn geraakt. De Wild liet zich niet van zijn stuk brengen en ging op ieder gebied het debat aan met zijn opponenten. Echter ook nu bleken zes minuten best erg kort te zijn en was met de laatste gongslag de koek op voor deze avond.

Lijsttrekkers en deskundigen werden nog éénmaal op het podium genodigd om als dank voor hun inzet een vrolijk flesje wijn van de vaste  wijnsponsor te ontvangen. Gelukkig was het stressniveau inmiddels weer zodanig gedaald dat eenieder elkaar vriendelijk de hand schudde. RTV9 kon opgelucht ademhalen dat zij met haar aanzienlijke groep vrijwilligers de live-uitzending weer zeer professioneel in beeld had weten te brengen en ving aan haar camera’s te ontmantelen. Onder het genot van een hapje en drankje lieten  de nablijvers nog eens de ins en outs van de debatten de revue passeren en was men het er over eens dat het een geslaagde avond was, waar de organisatoren wel heel wat uurtjes voorbereidend werk in zouden hebben gestoken. Voor oud-presentator en mede-organisator Jan van Hoeflaken was dit zijn laatste klus voor het Politiek Café Nieuwegein, waarvoor de organisatie hem zeer veel dank verschuldigd is. Met name alle energie, kundigheid en betrokkenheid die hij vanaf zijn eerste bijeenkomst van het Politiek Café in 2006 tot en met dit  laatste lijsttrekkersdebat, in de organisatie heeft gestoken waren een enorme toegevoegde waarde voor het niveau en de uitstraling van het Politiek Café Nieuwegein tot nu toe.

Tekst Olga Hansen
Foto’s: Jan Wolleswinkel