Lijsttrekkersdebat gemeenteraadsverkiezingen
De entourage waarin het Nieuwegeins Lijsttrekkersdebat plaats vond, was sfeervol en ademde een grote gastvrijheid uit. De Grand Hall van het NBC bood in het voorste gedeelte plaats aan de verkiezingsmarkt en was daartoe ingericht met kleurige kraampjes en sfeervolle zitjes. Vanaf een uur voor aanvang van het debat presenteerden de politieke partijen zich middels flyers, pennen, stickers en andere promotieartikelen, terwijl posters en ballonnen aan de kraampjes duidelijk maakten welke partijen vertegenwoordigd waren.
Al bij binnenkomst werden de bezoekers geattendeerd op het feit dat deze avond geheel in het teken van de komende gemeenteraadsverkiezingen stond. Hen werd een voor de gelegenheid ontworpen kieslijst in de handen gedrukt met het verzoek eerst te gaan stemmen in de, van de gemeente Nieuwegein geleende, officiële stemhokjes.
Strak in beeld gebracht door de vier camera’s van RTV9 nam gespreksleiderRené Hansenom 20.00 uur het woord op het grote podium in het achterste deel van de zaal en gaf daarmee de aftrap voor het eigenlijke debat. Met mede-gespreksleider Jan van Hoeflaken introduceerde hij de lijsttrekkers via een korte loopbaanbeschrijving waarna deze, onder enthousiaste toejuichingen van hun met kleurige dassen, bloemen en jacks getooide achterban, op hoge krukken op het podium plaatsnamen. De vertegenwoordiger van ChristenUnie/SGP Martin Monrooy moest wegens familieomstandigheden op het laatste moment afzeggen. Het oorspronkelijke, rond elf lijsttrekkers opgebouwde programma, moest hierdoor in allerijl aangepast worden.
“Het draait vanavond om belangrijke plaatselijke thema’s”, kondigde Jan van Hoeflaken aan, daarmee het eerste onderwerp, “Armoedebeleid, werk en inkomen”, introducerend. Hij nodigde de lijsttrekkers van PvdA, GroenLinks en SP uit naar voren te komen, waarna zij eerst de gelegenheid kregen om in anderhalve minuut tijd hun standpunt over dit onderwerp duidelijk te maken. Dat de klok, groot geprojecteerd op de twee schermen terzijde van het podium, onverbiddelijk was merkte de eerste spreekster Corrie van Rooijen (GroenLinks) toen haar stem na anderhalve minuut weggevaagd werd door de gong. Hierdoor gewaarschuwd wist Bert Lubbinge (PvdA) via een eindsprintje met zijn betoog binnen de tijd te blijven. Het armoedebeleid leidde tot een stevige discussie en ontlokte veel reacties aan de zaal. Martijn Stekelenburg (SP) omschreef het beleid van de PvdA op dit punt als “Het Lubbingepakketje”. Lubbinge zelf benadrukte steeds dat de Partij van de Arbeid de Partij van de Aanpak is. Ter illustratie toverde hij een document met de bezuinigingsvoorstellen van zijn partij tevoorschijn en deelde dat rond terwijl coalitiepartners CDA en VVD, in het ongewisse over deze actie, er wat beteuterd bijstonden.
De andere lijsttrekkers konden reageren op de eerdere sprekers en ook zij kregen anderhalve minuut om hun standpunten uiteen te zetten. Tenslotte waren allen het er over eens dat armoede bestaat in Nieuwegein en dat dit ten spoedigste aangepakt dient te worden. De manier waarop vulde ieder vanuit de eigen politieke standpunten in.
Voor thema twee, “Veiligheid en leefbaarheid in wijken en winkelcentra” kwamen de lijsttrekkers van CDA, VSP en Trots naar voren. In anderhalve minuut zetten zij hun standpunten over dit onderwerp uiteen, waarbij Hennie van Randwijk (CDA) vol vuur woorden als avondklok en samenscholingsverbod in de mond nam, Jack Rijnders (Trots) het over camera’s en opsluiten van hufters in kampen had en Herman Troost (VSP) dat alles wat relativeerde door te zeggen dat veiligheid voornamelijk tussen de oren zit. “De een is bang om op straat te gaan, de ander heeft geen problemen”, zei hij. Overigens was hij het wel met zijn collegae politici eens dat er op dit gebied nog veel aangepakt dient te worden.
De andere lijsttrekkers wilden hier ook nog wel wat over opmerken. Hans Reusch (D66) vond dat de mensen angst aangepraat wordt en Corrie van Rooijen vroeg zich af in welke stad ze in godsnaam woont. Jacqueline Verbeek (Leefbaar Nieuwegein) pleitte voor het behoud van de wijkcentra, evenals Martijn Stekelenburg. Johan Gadella (VVD) zag het meer in strakke acties en lik op stuk beleid en Jack Rijnders adviseerde aan de bron te beginnen. “De opvoedingsverantwoordelijkheid ligt bij de ouders” meende hij. ONS-voorman Ad Visschers vond dat de politie slecht en traag werkt. “Er moet onmiddellijk en effectief opgetreden worden” zei hij terwijl het woord ONS in ontelbaar veel uitvoeringen langs schoof over het oplichtende bordje op zijn revers.
De veiligheid rond scholen en het verband tussen het groen en veiligheid kwamen ook aan de orde waarbij de ene spreker groen een schijnveiligheid vond, iets waarachter rotzooi plaats kan vinden, en de ander opmerkte dat groen preventief werkt omdat veel groen agressie vermindert.
Voor “Communicatie met en participatie van de burger”, konden D66, ONS, Leefbaar Nieuwegein en de VVD zich anderhalve minuut sterk maken. Ook nu vaagde de gong de laatste woorden van een spreker wel eens weg. Het was echter duidelijk dat alle partijen het nut van de wijkplatforms wel inzagen, maar dat hun zienswijze over de structuur en de werkwijze nogal uiteen liep. Reusch was voor gekozen wijkplatforms, maar Gadella tegen. Van Rooijen pleitte voor scholing van de leden en Stekelenburg wilde dat de wijkplatforms meer de wijk in zouden gaan. Lubbinge vond dat mensen beloond moeten worden voor de betrokkenheid bij hun wijk. Visschers merkte op dat de burgers meer en beter geïnformeerd moeten worden, waarna er een discussie losbarstte over de communicatie naar de burger toe maar ook binnen de raad zelf.
Voor het laatste thema, “Financiën”, namen de politici vooraan het podium naast elkaar plaats. Het rijtje langsgaand verzocht gespreksleider Hansen de lijsttrekkers concreet te antwoorden op de vraag:”Hoe lossen we het tekort op?” In hun reacties legden de meeste politici de nadruk op bezuinigingsmaatregelen, waarbij Gadella en Lubbinge wel even kwijt wilden dat er de afgelopen periode een knap financieel beleid gevoerd was. Dit leidde tot een stevige discussie tussen de heren Lubbinge en Troost, zodat gespreksleiders Hansen en van Hoeflaken alle zeilen bij moesten zetten om de politici bij de les te houden. Van Randwijk kwam met het aanbod om als raad 5% van hun vergoeding in te leveren, hetgeen Reusch overbood met 10%. Van Rooijen wilde, evenals Stekelenburg, eerst wachten wat van het rijk af komt. Stekelenburg: ”Hier worden beloftes gedaan die niet waar gemaakt kunnen worden.”
De laatste vraag “Wilt u twee dingen noemen waar u absoluut niet op wilt bezuinigen” bleek toch een lastige te zijn. Na veel heen en weer gepraat en gemompel kwamen de dames en heren lijsttrekkers toch vooral uit bij onderwijs, zorg, sport, sociale voorzieningen en veiligheid.
Het sheet dat toen op de grote schermen getoond werd, bracht niet alleen de zaal maar ook de aanwezigen op het podium in beweging. Het toonde een overzicht van de zetelverdeling na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006, de prognose van de partijen zelf en de uitslag van de officieuze stemming die voor aanvang van het debat was gehouden. Van de vierhonderdentwintig aanwezigen hadden tweehonderdendertig mensen hun stem uitgebracht. Naar aanleiding van deze, in sommige gevallen verrassende zetelverdeling, konden de lijsttrekkers aangeven hoe zij het toekomstige college wilden zien.
De meerderheid hield zich, ondanks aandringen van de gespreksleiders, op de vlakte met uitspraken als dat zij geen enkele partij uitsloten. GroenLinks had voorkeur voor een zo links mogelijke coalitie en Trots ging voor centrumrechts. Leefbaar Nieuwegein wilde wel samenwerken met degenen die achter hun standpunten staan en SP voor iedereen die de stad sociaal wil maken. VSP hoopt op een zo breed mogelijk gedragen college.
Met het uitreiken van bloemen aan de aanwezige lijsttrekkers werd deze perfect georganiseerde en geregisseerde avond afgesloten en praatten aanwezigen nog gezellig na bij de kraampjes van de verkiezingsmarkt.
Olga Hansen
Kijk voor de opnamen die RTV9 van deze avond maakte op YouTube
