Nederland en Nieuwegein veiliger sinds kabinet Rutte? met Fred Teeven en Frans Backhuijs

Fred Teevens aanwezigheid in De Lataern was zijn tweede optreden in het Nieuwegeins Politiek Café. De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, al eerder te gast in september 2009 als Tweede Kamerlid voor de VVD, kwam ook nu praten over veiligheid. Met  burgemeester Frans Backhuijs betrad hij het podium om met elkaar en de zaal in gesprek te gaan over het onderwerp van deze avond “Nederland en Nieuwegein veiliger sinds aantreden van het kabinet Rutte?”.

Beide debaters vingen eensgezind aan door positief op deze eerste Ja/Nee-stelling te antwoorden. Of er op het ministerie van Veiligheid en Justitie nog iets te bezuinigen valt beantwoorden zij ook instemmend. Alhoewel er daar, volgens Teeven, “niet veel vet meer op de botten zit”.  Het geld zal dan ook niet bij de politie vandaan moeten komen, maar bijvoorbeeld door privatisering van de gevangenissen. Of, zoals wethouder Hans Reusch voorstelt, het schrappen in taken van de politie bij evenementen of voetbalwedstrijden. “Niet op voetbal” benadrukte Teeven stellig “je draait het anders de nek om.”  Met welke opmerking hij ongetwijfeld een gevoelige snaar raakte bij de aanwezige voetbalfans en hem hoogstwaarschijnlijk verzekerde van hun langdurige sympathie. Op de vraag of er een verschuiving van de politie-inzet mogelijk is bij andere activiteiten merkte Backhuijs op dat in Nieuwegein burgers en organisatoren van evenementen zelf al erg veel oppakken.

In reactie op de stelling dat de politiek zich niet moet uitspreken over minimumstraffen omdat dat het domein van de rechterlijke macht is vond Teeven dat straffen, zowel aan de boven- als onderkant, genormeerd moeten worden. Om een technisch verhaal kort te maken legde hij uit dat bij een eerste vergrijp voor een taakstraf gekozen kan worden om de dader “op het goede pad te brengen” maar dat bij recidivisme onherroepelijk een celstraf zal volgen, die bovendien beduidend zwaarder zal zijn dan zoals die nu gehanteerd wordt. Het kabinet zet momenteel zwaar in op geweldsdelicten en minder op vergrijpen als woninginbraken.
Teeven wil bovendien dat de balans meer gaat overhellen naar de slachtoffers. “In de wet worden mogelijkheden geschapen hiertoe” zegt hij. In het verlengde hiervan werkt hij aan een wetsvoorstel om ouders van minderjarigen en nabestaanden spreekrecht te geven. Volgens buitenlands onderzoek zou dit een positieve invloed hebben bij traumaverwerking.

“Wie ziet de wijkagent wel eens?” vraagt gespreksleider René Hansen aan het publiek. “Met andere woorden, hoe zit het met meer blauw op straat?”  Hoofden worden geschud. Er wordt opgemerkt dat door de doorstroming de wijkagent haast geen eigen gezicht meer heeft, dat er veel meer aan preventie gedaan moet worden. Backhuijs merkt op dat het beeld van een wijkagent divers is. Dat hij het totaaloverzicht heeft, coördineert en mensen aanstuurt. “Het is geen Bromsnor op de fiets meer”, benadrukt hij. Preventie is niet alleen de zaak van de politie, maar ook van de bewoners zelf.

Een interessant punt van discussie bleek het cameratoezicht. Volgens gespreksleider Jan van Hoeflaken een jaarlijkse kostenpost van € 80.000,=. Backhuijs stelde dat je cameratoezicht moet combineren met andere maatregelen omdat het anders niet werkt. “Ik ben er niet op tegen, maar we moeten eerst de andere stappen zetten”, vindt hij. Op bedrijventerreinen werkt het zijns inziens behoorlijk, mede omdat het daar ondersteunt wordt door securitybedrijven. Als voorstander van cameratoezicht, stelt Teeven de Raad voor om in Zwolle en Kampen te gaan kijken, waar de meldkamer van de politie samenwerkt met de privé beveiligingsbranche. “Koppel securitybedrijven en de politie aan elkaar” stelt hij voor. Zet cameratoezicht op toegangswegen van woonwijken, doe aan kentekenregistratie, het gaat niet alleen om lokale criminelen.  “Hoe denkt u in de zaal over samenwerking van beveiliging en politie?” vraagt hij. Er is nog te weinig sociale samenhang in de wijken waardoor er weinig sociale controle is, vindt een toehoorder. Het moet komen van plaatsen waar mensen veel delen en met elkaar communiceren. Een ander vindt dat als in een buurt wordt ingebroken omwonenden hierover moeten worden ingelicht. Volgens Backhuijs gebeurt dat al in Nieuwegein, zeker als het om inbraken op grote schaal gaat.
Ook Burgernet draagt bij aan een aantoonbaar veiliger samenleving en zowel Teeven als Backhuijs zouden dit netwerk graag uitbreiden. Sterker nog, ze zouden de extra oren en ogen zelfs ten behoeve van de locale bedrijven in willen zetten.

Wat ongemakkelijk werd Teeven van de vraag hoe het zit met de bezuinigingen op de psychische hulp aan tbs-ers. “Ik had een beetje de hoop dat die vraag deze avond niet gesteld zou worden”, zegt hij. Desalniettemin pakt hij de vraag rustig op en benadrukt dat tbs een kostbare post is. Hij vindt het ook lastig dat het geld dat bij Volksgezondheid bespaard wordt op de GGZ weer uitgegeven wordt aan psychische hulp bij Justitie. Ook Backhuijs merkt dat op locaal niveau veiligheid en zorgtaken steeds dichter bij elkaar komen te liggen.

Doordat de heren gespreksleiders vanaf het allereerste begin van de avond het publiek actief bij het onderwerp betrokken ontstond een plezierige interactie tussen sprekers en toehoorders. Teeven en Backhuijs benaderden het onderwerp op kundige, betrokken en onderhoudende wijze, waardoor het eerste uur van deze avond voorbij vloog. Nog op de valreep vroeg Hansen zich met betrekking tot de bezuinigingsmaatregelen af of een “gewoon” kabinet niet sneller en beter zou werken dan het huidige “gedoogkabinet”.  Teevens antwoord was kort en bondig:”Het is in Veiligheid moeilijk zaken doen met de linkse partijen.” In de linkse hoek van de tot dan toe zo betrokken zaal bleef het verrassend stil.

Tekst Olga Hansen
Foto’s Rob Rooijackers

Meer foto’s kunt u vinden op allesvannieuwegein.nl