Prof. Dr. Peter Boelhouwer over “Wat moeten overheid en financiële wereld doen of laten om de markt voor koopwoningen weer vlot te trekken?”

Professor Doctor Peter Boelhouwer, hoogleraar Housing Systems aan de TU-Delft, is een autoriteit op het gebied van volkshuisvesting en de woningmarkt. Niet alleen in Nederland, maar ook buiten onze grenzen is hij een veelgevraagd spreker. De organisatie van het Politiek Café was dan ook zeer in haar nopjes met de enthousiaste toezegging van Boelhouwer om als gastspreker zijn licht te doen schijnen over het onderwerp van de avond. Net terug uit Noorwegen en de dag erop weer verwacht in Praag gaf de hoogleraar, het ondanks de herfstvakantie toch talrijke publiek, op bevlogen wijze een kijkje in de gecompliceerde wereld van de woningmarkt.

Vraag waar deze avond om draaide was natuurlijk: “Hoe kan de markt van koopwoningen worden vlot getrokken?” Volgens Boelhouwer is dit geen nieuw vraagstuk. “Al voor de crisis was er een groot probleem op de woningmarkt” betoogt hij. “Jaarlijks gaan er vanaf verschillende kanten miljoenen richting woningmarkt, maar door de elkaar tegenwerkende subsidies heeft dat weinig effect. Ook is er geïnvesteerd op het verkeerde moment. Werd er tijdens de hoogconjunctuur met subsidies gestrooid, nu wordt er weer drastisch gekort.”
De hoogleraar zou graag zien dat het huidige kabinet een aantal maatregelen uit het regeerakkoord, die de doorstroming van de woningmarkt belemmeren, zou intrekken. Ook zou het beter zijn als het kabinet de adviezen van VROM en SER inzake structurele hervormingen zou opvolgen. “Er worden veel politieke keuzes gemaakt die ik niet zou maken” merkt hij op “en de timing is zo ongelooflijk slecht.”
Hij is voorstander van het afschaffen van de overdrachtsbelasting, “dat zorgt voor vertraging in het verhuizen van mensen”,  maar groot fan van de NHG*, “NHG zorgt voor stabiliteit op de markt.”  Het huidige hypotheekrentesysteem vindt hij ondoelmatig en fiscaal inconsequent temeer daar het de mensen in het lage segment benadeeld. Het kan op vele manieren worden aangepast, maar dan liever over 20 of 25 jaar. Het zou de huidige situatie verslechteren, terwijl de woningmarkt juist nu gebaat is bij rust en regelmaat.“We blijven nog jaren in de problemen zitten”, was zijn weinig opwekkende conclusie.

Niet alleen landelijk, maar zeker ook lokaal wordt de problematiek van de stagnerende woningmarkt gevoeld. Er is veel te weinig aanbod tegen een grote vraag. Met name voor starters is het bijna onmogelijk tot de woningmarkt door te dringen. Boelhouwer betoogt dan ook dat juist deze groep ondersteund zou moeten worden.

Vanuit het publiek wordt opgemerkt dat doorstroming op de huizenmarkt zou kunnen worden bevorderd met het creëren van meer passende woonruimte voor de groeiende groep senioren. De daardoor vrijkomende woningen zouden dan wel onder geschikte voorwaarden verkocht moeten kunnen worden, iets waar het nu blijkbaar nogal aan schort.
Betsy de Keizer van De Keizer Holding stelt voor om tot een systeem te komen waarbij de woonlasten evenredig worden aangepast aan het inkomen. Zij geeft ruiterlijk toe dat, net zoals aan alle plannen, ook aan dit plan nadelen zullen kleven, maar zij is er van overtuigd dat het ontwikkelen van innovatieve systemen een pure noodzaak is. “We moeten creatiever naar de markt kijken” vindt ze.

Voor de kenners van de materie was het deze avond smullen geblazen. Voor de leek was de in een behoorlijk tempo doorgenomen informatie een enkele keer wat lastiger te volgen. Boelhouwer vond het  in ieder geval een leuk onderwerp en gaf achteraf aan positief verrast te zijn door de grote publieke opkomst, de enthousiaste sfeer en, niet in de laatste plaats, over de kennis van het onderwerp bij de aanwezigen.

* NHG-Nationale Hypotheek Garantie

Tekst Olga Hansen
Foto’s Rob Rooijackers