Uitslag van de verkiezingen van 9 juni “en hoe nu verder……” met Mariette Hamers, fractievoorzitter PvdA in de Tweede kamer
Ondanks het WK-voetbal viel de publieke opkomst zeker niet tegen dinsdagavond in Poelzicht. Mariëtte Hamers, sinds 2008 fractievoorzitter voor de PvdA in de tweede kamer, verbaasde zich over de grote opkomst. “Er heerst hier dan ook altijd een ontspannen sfeer” merkte gespreksleider Jan van Hoeflaken op “u kunt hier alles zeggen”. Mevrouw Hamers was zich echter terdege bewust van de aanwezigheid van de RTV9 camera’s en liet zich geen uitspraken ontlokken, ondanks dat van Hoeflaken zijn best deed haar aan de praat te krijgen over compromissen die de PvdA zou willen doen bij een eventuele coalitievorming.
De gebruikelijke ja/nee stellingen boden echter al gespreksstof genoeg om op verder te borduren. Hamers ging uitgebreid en gedegen in op de stelling over de val van het kabinet. Volgens haar is de PvdA indertijd niet uit het kabinet gestapt, maar gezet en was de Nederlandse bevolking klaar met een regering die steeds terugkwam op haar besluiten.
Wat haar, aangaande de afgelopen tweede kamer-verkiezingen, het meest zorgen baart, is, zoals zij het noemt, de versplintering van partijen. Het is lastig voor de uitslag en met kleine partijen is het moeilijk om een meerderheid te krijgen. “We moeten ons afvragen hoe nu verder, moeten partijen fuseren, moet er een ander systeem komen?”
Als het tot samenwerking komt wil de PvdA wel verder met GroenLinks, maar nog niet met D66 en de SP. “En we gaan zeker niet regeren met de PVV” zegt ze beslist “dat zouden we ook niet hebben gedaan als de PvdA de grootste was geworden.” Ze denkt ook niet dat Wilders alle touwtjes in handen heeft bij de onderhandelingen, een idee dat blijkbaar bij de burger leeft. Ze denkt niet dat een VVD, PVV, CDA-coalitie kansloos is, de kiezer heeft duidelijk voor een rechtser beleid gekozen, maar Rutte als premier, dat moet ze nog zien. “Als verliezer heeft de PvdA geen recht van spreken” zegt ze laconiek. De partij zal waarschijnlijk de oppositie in gaan, maar hoe het verder gaat, “ik heb geen glazen bol.”
Terugkomend op de ja/nee stelling dat samenwerking met het CDA van Klink en de Jager mogelijk zou zijn, merkt ze op dat bepaalde stromingen binnen CDA en PvdA wel samen zouden kunnen. Nederland is een coalitieland, dus moet je compromissen sluiten, ook al staat dat haaks op het vasthouden aan partijstandpunten.
“Zijn veel van de PVV stemmen geen proteststemmen?” vraagt één der aanwezigen zich af. Hij denkt dat de kiezers het beleid van de afgelopen jaren spuugzat zijn. Hamers is er van overtuigd dat dit niet zo is, dat er al jaren fundamenteel op LPF, ToN en nu PVV is gestemd. “Onderschat de kiezer niet”, zegt ze,“dit zit diep in de samenleving en moet ons wel aan het denken zetten.”
“Hoe krijgen we de oudere werkloze weer aan het werk?” vraagt iemand anders, “op dit gebied mist in Nederland beleid en onderlinge verantwoordelijkheid.” Hamers wil hierin toch een compliment maken aan Balkenende 4, wier economisch beleid er wel toe heeft geleid dat de werkloosheid in Nederland het laagst is in de EU. “Laten we nu niet als een bulldozer door de economie gaan maar uitbuiten wat er al bereikt is en niets steeds nieuwe dingen ontwikkelen.”
Ze deelt de zorg van gespreksleiderRené Hansenover de verharding in de politiek. De inhoudelijke discussie maakt steeds meer plaats voor het elkaar vliegen afvangen. “De burgers zijn afgeknapt op de vele debatten” zegt ze. Ze vindt ook dat de samenwerking met de pers beter kan, die duwt, door o.a. hun vraagstelling, politici in een keurslijf. “Politici moeten weer een eigen agenda gaan voeren” stelt ze.
Hansen vond het premiersdebat bij RTL4 gênant. “Vier volwassen kerels met een belletje.” “Balkenende zette anders wel op een wonderlijke manier zijn belletje in” antwoordt ze droog. Trots is ze op Cohen, die tijdens dat debat op een, in haar ogen, authentieke manier met Wilders in discussie ging.
De verharding is volgens de fractievoorzitter ook in de kamer merkbaar. Omgangsnormen en –vormen verwateren. Het haalt de kracht van de politiek neer vindt ze. Met wie kun je als politicus wel? En met wie niet? Beïnvloed het je mening? Hamers:”Het is nou niet zo dat, omdat ik je een leuke vent vind, ik je de hypotheekaftrek cadeau doe.” Van Hoeflaken informeert nog even naar de politieke houdbaarheid van de leiders, na vijf tot acht jaar zijn mensen op je uitgekeken. Hamers adviseert om langzaam te beginnen, dan kun je lang door.
De discussie werd gaandeweg de avond levendiger en leidde ook bij het publiek tot veel geroezemoes. Mevrouw Hamers, die rustig en kundig haar mening gaf, leek niet van haar stuk te brengen en diende het publiek en de heren gespreksleiders, die haar af en toe met een gevatte opmerking probeerden te prikkelen, droog van repliek.
Wat ze aan het eind van deze bijeenkomst nog wilde meegeven? Ze doet een beroep op de gezamenlijke verantwoordelijkheid van o.a. werkgevers en werknemers voor onze samenleving. Er is ongelooflijk veel kracht en talent in Nederland, in alle bevolkingsgroepen. Laten we elkaar geen vliegen meer afvangen maar er een krachtig en hoopvol Nederland van maken.
D66-er Hans Reusch werd aan het eind van de bijeenkomst bedankt voor zijn bijdrage aan het bestuur van het Politiek Café. Hij wordt wethouder in het nieuwe Nieuwegeins college.
Olga Hansen
